|
برخورد با انحرافات نبايد صرفا انتظامي باشد/ اصل علامت در هيئات مشکلي ندارد |
|
|
|
مصاحبه اي خواندني با حجت الاسلام ناصر نقويان
عَلم در حد يک چيز ساده نمادين اشکالي ندارد اما اگر کار بخواهد به عَلم کشي چشم و هم چشمي بکشد آن موقع اين کار ربطي به عزاداري امام حسين(ع) ندارد بلکه اين کار را مي توان خارج از دهه محرم و عزاداري سيدالشهداء(ع) نيز انجام داد. برخورد ها بايد بيشتر به آگاه کردم مردم منجر شود، بهترين راه مقابله با انحرافات همين است چرا که يک ملت آگاه را هيچ چيز نمي تواند گمراه کند.
حجت الاسلام ناصر نقويان، از اساتيد خوش فکر و خوش ذوق دانشگاه که در مباحثي چون حافظ شناسي هم سالهاست کلاس هاي مختلفي برگزار مي کند، از جمله روحانيوني است که منبرهايش طرفداران زيادي در بين جوانان دارد؛ چرا که نوع بيان شيرين و محتواي مطالب ارائه شده از سوي او خواه ناخواه دل هر جواني را به دست مي آورد... محيط ساکت و بي سروصداي بوستان کتاب در يک بعد از ظهر سرد زمستاني، فضاي خوبي براي صحبت در مورد محرم و عزاداري امام حسين (ع) است؛ روز و شب هايي که جوانان بيشترين مشتريان ثانيه هاي عاشقي آنند. گفتگوي مفصل و خواندني خبرگزاري برنا با اين روحاني دوست داشتني را از دست ندهيد!
جناب نقويان موافقيد با نگاهي به خود واقعه عاشورا آغاز کنيم...
بله! واقعه عاشورا و قيام حضرت امام حسين (ع) را مي توان انقلاب دومي در متن انقلاب جهاني اسلام دانست. با اين تفاوت که واقعه عاشورا و قيام حضرت امام حسين(ع) جلوي جرياني که مي رفت نهال جوان و نوپاي اسلام را از بين ببرد و از اسلام اصيل تنها يک پوسته خالي را باقي بگذارد، گرفت. اگر امروز دين اسلام که به بنا بر آمار موجود بيشترين گروندگان در دنيا را به خود اختصاص داده است، پا برجاست به خاطر جانفشاني حضرت امام حسين(ع) و ياران ايشان است.
آيا ابعاد اين قيام بزرگ به درستي براي مردم تشريح شده است؟
ببينيد چون اين حرکت بسيار عظيم و داراي ابعاد وسيعي است، هر روز مي توان نکات جديد و تازه اي را از اين نهضت کشف کرد. استخراج و توضيح اين نکات بر عهده مبلغان، خطبا، نويسندگان و رسانه ها است که به درستي واقعه عاشورا را کاوش کنند و ابعاد مختلف آن را به تشنگان اين حقيقت برسانند.
چگونه مي توان به بهترين شکل اين حقايق را به مردم عرضه کرد؟
انسان يک بخش دروني به نام دل دارد و يک ويترين به نام چشم. چشم به دنبال بسته بندي ها ي زيبا است، به دنبال هنر است، به دنبال زيبايي ها است. ولي دل به دنبال محتوا است. اگر کساني که در هر بخشي به توصيف و تبليغ قيام عاشورا مي پردازند چه در تاليف کتاب، چه در تعزيه وچه در ساير بخش ها ، به هر دو نکته توجه کنند، آن موقع شاهد خواهيم بود، که اين معارف در عمق و جان مردم خواهند نشست.
منظور شما از بسته بندي زيبا چيست؟
قالب ها و بسته بندي زيبا يعني بيان مطالب با استفاده از ابزار مدرن و به روز باشد. کسي که مي خواهد از عاشورا صحبت کند بايد با اقتضائات روز آشنا باشد، بايد بتواند اين مسائل را در قالب هاي روز پياده کند. آن هم با محتوايي که داريم؛ محتوايي که هيچ وقت کهنه نمي شود، مثل محتوايي که حافظ و سعدي و مولانا در شعرهاي خود دارند. وظيفه کساني که اين محتوا را به مردم ارائه مي دهند اين است که هر دو جانب را رعايت کنند. هم جانب محتوا و هم بسته بندي و فرم هاي امروزي تا توانايي جذب سليقه هاي مختلف را دارا باشد.
کمي هم از انحرافات در عزاداري ها بگوييد؛ شايد اين نگاه مدرن آسيب هايي داشته باشد...اصلا.اين انحرافات از کجا آغاز مي شود؟
در گذشته شخصيت هاي برجسته اي مثل شهيد مطهري در مورد اين مساله صحبت کرده اند. قبل از روزگار شهيد مطهري هم شخصيت هاي مثل ميرزاي نوري صاحب مستدرک يا مرحوم محدث قمي نيز در مورد اين انحرافات هشدار داده اند. حتي ائمه(ع) هم، مداحان، خطبا و شعراي که که صرفا مي خواستند مردم را به يک شور کاذب برسانند و براي خود معرکه اي بسازند را طرد مي کردند. امروز قصه هم همان قصه است. اگر کساني که قصد دارند به واقعه عاشورا بپردازند بايد به محتوا و فرمي که در بيان اين نهضت تاريخي بکار مي برند، توجه کنند، ما شاهد ايجاد اين انحرافات نخواهيم بود.
آيا مخاطب در اين بين وظيفه اي ندارد؟
مخاطب هم در اين جا وظيفه سنگيني بر عهده دارد. اگر يک واعظ در مجلسي وعظي بگويد امام حسين در روز عاشورا اين قدر از يزديان کشت تا خون به رکاب آن حضرت رسيد. اين جا مخاطب وظيفه دارد که از خود بپرسد در يک بيابان داغ تنيده که برف و باران هم نمي بارد چطور امکان دارد چنين اتفاقي بيفتد؟! بنابراين مخاطب بايد آگاه باشد. اين مسايل را تحليل کند. اين مساله مسئوليت مخاطب را سنگين مي کند. به اين ترتيب اگر هر سه گروه چه کسي که مولف و نويسنده است، چه کسي که مي خواهد نقل کند و چه کسي که مي شنود؛ اگر هر سه گروه هوشيار باشند ميزان اين انحرافات به حداقل خواهد رسيد.
در شيوه عزاداري ها ي فعلي چه معايبي را مشاهده مي کنيد؟
عزاداري يک شيوه عام است و کساني که از واقعه عاشورا متاثر هستند در يک نحله و مذهب خاص هم نمي گنجند وبا شيوه هاي مختلف ارادت خود را به حضرت امام حسين (ع)را نشان مي دهند. اما نکته اي که در اين بين قابل توجه است ،اين است که بالاخره کارشناسان ديني هم نبايد ميدان را خالي کنند. آنها وظيفه دارند اگر انحرافي مي بينند ساکت ننشينند و با آن مقابله کنند. از طرف ديگر متوليان بحث عزاداري به عنوان بازيگران صحنه ارادت به حضرت امام حسين(ع) بايد از کارشناسان متخصص بپرسند اگر ما اين شمايل را نصب کنيم اگر ساعت يک نيمه شب دسته اي راه بيندازيم، اگر فلان ابزار موسيقي را وارد کنيم، اگر در شرايطي که بانوان در مجلس حضور دارند، لخت شويم و سينه بزنيم آيا اين کار مشکلي ندارد؟ اگر متوليان اين امر اين کار را نکنند و کارشناسان هم به اين مسائل توجهي نداشته باشند، هرکسي به ذوق و سليقه خودش عزاداري مي کند، ممکن است کل قصه عزاداري امام حسين(ع) عوض شود.
برخورد با انحرافات بايد چگونه باشد؟
برخورد با انحرافات بايد از يک نظم و انظباط مشخص سرچشمه بگيرد و فقط به صورت قهري و انتظامي نباشد. چرا که برخورد صرفا انتظامي به هيچ وجه جواب نخواهد داد. در ضمن کساني که مي خواهند با اين انحرافات برخورد کنند بايد گروهي باشند که به تعبير قرآن شيوهاي مادرانه و با سعه صدر داشته باشند. چرا که در غير اين صورت برخورد ها نتيجه عکس مي دهد.
بهترين روش برخورد با اين انحرافات چيست؟
ما يک روش بيشتر نداريم و آن آگاه کردن مخاطب است. ما بايد مخاطب را از طريق رسانه ها، از طريق صدا و سيما، از طرق مختلف و از راه کارشناسانه آگاه کنيم. اين کار بهترين راه مقابله با انحرافات است؛ چرا که يک ملت آگاه را هيچ چيز نمي تواند گمراه کند.
امسال نيروي انتظامي بحث برخورد با علامت و عَلم کشي را در دستور کار خود قرار داده است. مي خواستم نظر شما را در مورد عَلم کشي و مسايل پيرامون آن بدانم؟
افراد مطلع قائل به دو ريشه براي بحث عَلم ها هستند يک عده معتقدند اين علم نمادي از پرچمي است که علمدار کربلا حضرت ابوالفضل(ع) در اختيار داشت و هيچ اشکالي هم ندارد. اما بعضي ها هم معتقدند که اين علم ريشه مسيحي دارد و براي حرف خود منابع و دلايلي را ارائه مي کنند. به طور حتم کسي که در کشور شيعه و اسلامي براي امام حسين(ع) علم بلند مي کند، نمي خواهد که نمادي از مسيحيت باشد اگر هم اين طور باشد کسي که عَلم بلند مي کند از اين مساله خبر ندارد. اما اين که ما بخواهيم به دليل شباهت آن با بعضي از آيين هاي مسيحي آن را به طور کامل نفي کنيم مانند اين است که ما از اين به بعد مرگ بر اسرائيل نگوييم، چرا که اسرائيل نام يکي از پيامبران الهي نيز هست. منتهي بايد به اين مساله هم توجه کرد که عَلم و عَلم کشي به مساله اصلي عزاداري تبديل نشود و اين نباشد که هر هياتي که تيغه هاي علم او از بقيه بيشتر بود و آدم پهلوان تري زير آن علم رفت آن هيات از بقيه سرتر است(!) بلکه اصل بايد بر اخلاص و سادگي آن هيات عزادار باشد.
پس شما اصل وجود عَلم در عزاداري ها را رد نمي کنند؟
بله در حد يک چيز ساده نمادين اشکالي ندارد. اما اگر کار بخواهد به عَلم کشي و چشم و هم چشمي بکشد آن موقع اين کار ربطي به عزاداري امام حسين(ع) ندارد بلکه اين کار را مي توان خارج از دهه محرم و عزاداري سيدالشهداء(ع) نيز انجام داد.
مداحان ما به عنوان زبان گوياي اهل بيت(ع) بايد چه الزاماتي را رعايت کنند؟
من فکر مي کنم يکي از مجموعه هايي که خدمات بزرگ و قابل توجهي به واقعه کربلا داشتند. مداحان و شعراي کربلايي بودند که شور حسيني را بين عزاداران تزريق کردند، من به شدت با هر حرکتي که بخواهد مداحان را از عرصه عاشورا حذف کند مخالفم اما از طرف ديگر مداحان ما بايد به روز باشند و قالب هاي و فرم هاي هنري روز را رعايت کنند. در کنار اين مداحان ما بايد مراقب باشند که گرفتار ابتذال نشوند و هر محتوايي را در هر قالبي نريزند.
برخي معتقدند توجه جوانان به منبري ها کمتر از توجه آنان به مداحان است؟ نظر شما...
اين مساله يک حکم عام نيست. جلساتي بوده که وقتي سخنراني تمام شده و مداح آمده است جمعيت بلند شده اند و رفته اند و البته عکس اين مطلب هم کاملا صادق است. کم شدن مخاطبان مجالس وعظ و منبر به همان نکته اي که در ابتد ا گفتم بر مي گردد. اگر واعظ و سخنرانان خودشان را به ادبيات روز مجهز نکنند و سخناني بگويند که به نيازهاي روز پاسخ نگويد اين مساله هم چنان ادامه پيدا خواهد کرد. اگر روحانيون عزيز ما بتوانند محتواي ارزشمند را در قالب هاي چشم نواز براي تشنگان حقيقت به ارمغان بياورند اين مشکل مرتفع مي شد.
شما خودتان در دهه محرم در روز چند منبر مي رويد؟
در سالهاي اخير من سعي کرده ام که تعداد منبر هاي خود را کم کنم. چرا که ديگر آن قوت جواني سابق را ندارم... در کنار اين اگر قرار باشد که در سخنراني هاي خودمان حرف زيبا و جذاب با محتواي مناسب بزنيم، بايد بيشتر مطالعه کنيم و کمتر سخن بگوييم.
حضور جوانان در مجالس وعظ خودتان را چطور مي بينيد؟
يکي از شرط هاي من با صاحبان جلسات عزاداري اين است که من هم مخاطبان خود را بپسندم. اگر مخاطبان من کساني باشند که جوان در آنها مانند چند تار موي سفيد در يک بيشه سياه باشد، بدون شک آن جلسه را ترک مي کنم. اما خوشبختانه طي اين چند سال اخير من تنها يک يا دوجلسه را به خاطر مي آورم که چنين اتفاقي افتاده باشد. و الا نوع مجالسي که من در آنها سخنراني مي کنم مملو از جواناني است که خودم هم با ديدن آنها به وجد مي آيم.
دليل حضور گسترده جوانان در مراسم عزاداري حضرت امام حسين (ع) را چه مي دانيد؟
البته خود اين مساله نياز به يک کاوش جدي دارد که چرا از راه هاي مختلف توجه به آموزه هاي ديني، باب عاشورا و امام حسين(ع) اين قدر پرمخاطب است. من فکر مي کنم يکي از دلايل اين مساله روح حماسي مساله عاشورا است. چرا که جوان ها به طور عمومي داراي يک روح حماسي هستند. جوان روح شجاعت است، روح اعتراض است و چون همه اين ها را در واقعه عاشورا مي بيند اين قدر براي حضور در اين مراسم شور و اشتياق نشان مي دهد از طرف ديگر آغوش امام حسين(ع) گشاده ترين آغوش است و همه مي توانند پاي به مجالس عزاداري آن حضرت بگذارند.
چطور مي توان از اين حضور و پتانسيل عظيم استفاده کرد؟
اين مساله به گردانندگان و کارگردانان اين مجموعه بر مي گردد که آيا ما صرفا به يک مراسم تکراري و سنتي بپردازيم و يا به مانند يک آب پشت سد از آن استفاده کنيم. گردانندگان اين مجالس بايد از اين فرصت استفاده کنند و به جواناني که در اين مراسم حضور پيدا مي کنند، نجابت، پاکي و... را که همه از آزمان هاي امام حسين (ع)است، بياموزند.
مجالس امام حسين(ع) در زندگي شما چه تاثيري داشته است؟
من قطعا مي توانم بگويم اگر امام حسين(ع) نبود، من هم نبودم. در حقيقت، ما همگي وامدار اباعبدالله(ع) هستيم. حتي ساير اديان هم مانند مسيحيت وجود خود را مديون امام حسين (ع) مي دانند. از طرف ديگر اسلام هم وجود خود را مديون امام حسين (ع) مي داند اين امام حسين(ع) بود که دست مرا گرفت و به مجالس عزاداري خود برد...
چه کراماتي را در مجالس امام حسين (ع) ديده ايد؟
مهم ترين کرامت جلسات امام حسين (ع) حضور مردم در اين جلسات است. حتما لازم نيست که يک مريض سرطاني در مجالس امام حسين(ع) شفا بگيرد تا بگوييم اين مجالس داراي کراماتي است. چه سرطاني بالاتر از هوس هاي شيطاني انسان که در مدت کوتاهي با نسيمي از گلستان هميشه معطر حضرت امام حسين(ع) محو مي شود و اثري از آن باقي نمي ماند؛ اين بزرگترين کرامت مجلس امام حسين(ع) است.
به عنوان آخرين سئوال شما نقش رسانه ها را در ترويج فرهنگ عاشورا چه طور مي بينيد؟
رسانه ها در اين مورد دو وظيفه را به عهده دارند. يکي تبيين درست و به روز حادثه عاشورا و ديگر اينکه صرفا برنامه هاي مناسبتي را محدود به پخش سخنراني ها و مداحي هاي تکراري نکنند. به عنوان مثال من معتقدم صدا و سيما بايد برنامه هاي خود را به محلات نيز گسترش دهد سراغ مجالس عزاداري کوچکتر هم بروند. طوري نباشد که فقط سراغ مجالس بزرگ بروند و محله اي از عزاداران حسيني خالي شود و مردم محله ديگر تا ساعت سه نيمه شب به خاطر سرو صداي عزاداري آسايش نداشته باشند. صدا و سيما بايد به اين سمت حرکت کند که اين مسئله را نشان دهد که همچناني که در شمالي ترين محله هاي تهران، شور و نواي حسيني برپاست در جنوبي ترين نقطه شهر هم همه دلشان براي شور امام حسين(ع) مي طلبد؛ همچنين در شهر و روستاهي سراسر کشور...
 پیوند این خبر: http://www.bornanews.ir/NSite/FullStory/?Id=108097
|
آموزش ها 
