|
قدرت تکلّم و سخنگویی در انسان خصیصه ای است طبیعی و نعمتی است الهی که آفریدگار هستی به وی عطا فرموده است و حیوانات از آن محروم هستند، اما سخنوری فنّی است اکتسابی وهنری است آموختنی. افراد با استعداد و علاقمندی که می خواهند در جامعه سخنور شوند، باید در پی آن باشند و رموز و دقایق آن را بیاموزند و آنقدر تمرین کنند تا این هنر ملکه نفسانی آنان گردد، بتوانند بدون تکلّف با شنوندگان سخن بگویند و منظور خویش را به سهولت برای آنان بیان نمایند.
انواع سخنرانی
فن سخن وری
قدرت تکلّم و سخنگویی در انسان خصیصه ای است طبیعی و نعمتی است الهی که آفریدگار هستی به وی عطا فرموده است و حیوانات از آن محروم هستند، اما سخنوری فنّی است اکتسابی وهنری است آموختنی. افراد با استعداد و علاقمندی که می خواهند در جامعه سخنور شوند، باید در پی آن باشند و رموز و دقایق آن را بیاموزند و آنقدر تمرین کنند تا این هنر ملکه نفسانی آنان گردد، بتوانند بدون تکلّف با شنوندگان سخن بگویند و منظور خویش را به سهولت برای آنان بیان نمایند.
تعریف فنّ خطابه :
خطیب به معنای سخنور شدن، حالت نفسانی تصرّف در الفاظ برای رسیدن به مقصد گوینده و تأثیر بر شنوندگان به وسیله ی آرایش معانی
می باشد. به عبارت دیگر «خطابه یک سلسله قیاساتی است که از مظنونات ومقبولات ساخته شده باشد و به منظور ترغیب شنوندگان به اموری که در معاش و معاد مؤثر است ایراد گردد.»
موضوع فن خطابه :
موضوعی است که برای بحث در نظر گرفته شده، به شنوندگان اعلام گردیده، ناطق می خواهد پیرامون آن سخن بگوید. هر قدر آن موضوع در نظر مردم مهمتر و بیشتر مورد نیاز باشد، میل آنان به استماع بیشتر خواهد بود
فایده خطابه :
فایده خطابه، تولید فکر و اندیشه در جامعه، پرورش و باوراندن حقایق و عقاید الهی به مردم می باشد. خطیب اسلامی باید کاری بکند که مردم گوهر الهی ذات خود را بشناسند.
تفاوتهای سخنرانی و مکالمه :
خطابه :
الف ـ هنر آفرینی با قواعد است .
ب ـ ادیبانه است .
ج ـ فراز و نشیب دارد وخطیب با حرکات اعضا، هنرآفرینی می کند.
دـ هدف ، اقناع، و تحریک عواطف است .
هـ ـ در خطابه الفاظ پر صلابت و زیبا جلوه می کند.
وـ بر پایه اطناب(طولانی بودن) و تطوی (پیچیدگی) است .
زـ سخن یک طرفه است .
ح ـ پیش بینی قبلی لازم دارد.
مکالمه :
الف ـ تمرین و قواعد لازم ندارد.
ب ـ ادیبانه ی نامأنوس است .
ج ـ یکنواخت مطلوب است .
د ـ درصدد تصرّف عقل و عاطفه نیست.
هـ ـ برای تفهیم مقاصد و رفع حوائج انجام می شود.
و- دو طرفه است .
زـ بر پایه ایجاز(خلاصه بودن) است .
ح ـ پیش بینی قبلی لازم ندارد.
انواع سخنرانی :
سخنوری سیاسی : این نوع سخنرانی مخصوص کسانی است که دست اندر کار سیاست هستند مانند مسئولین مملکتی، وزرا، نمایندگان ملت و ... که سخنرانی آنان از طریق وسایل ارتباط جمعی مانند رادیو، تلویزیون، اینترنت و مطبوعات پخش می شود.
سخنوری قضایی : که مخصوص مسؤولین قضایی و جلسات دادگاههاست. سخنور قضایی علاوه بر فنون سخنوری، باید اطلاع کامل از علم فقه، حقوق، فلسفه، منطق، تاریخ، روانشناسی، جامعه شناسی و ... داشته باشد.
سخنوری علمی : این گونه سخنرانی مخصوص عالمان، دانشمندان، محقّقان و فرهیختگان می باشد که در مجالس علمی، کنگره ها، سمینارها و کنفرانس ها در باره ی مطالب مختلف علمی بحث و گفت وگو می کنند.
سخنوری مذهبی: همان سخنوری سنتی منبری فضلا و روحانیون و راهنمایان دینی است و تکیه سخنور بیشتر به کلام خدا و تعلیمات دینی انبیا و اولیاست. بیشتر از همه چیز روی معنویات و اخلاق بحث می شود.
سخنوری حماسی : سخنوری است که با هدف ایجاد روحیه ی شور، شوق ، جهاد و شهادت مطرح می شود و نتیجه ی آن «محبّت و ولایت» می باشد . ترکیبی از همان سخنوری مذهبی و حماسی است که عالمان دینی در جمع مجاهدین و رزمندگان اسلام ایراد سخن می نمایند. |
آموزش ها 
